Basın Kartı Rehberi: Başvuru Şartları ve Kart Türleri 2026
Basın Kartı Rehberi: Başvuru Şartları ve Kart Türleri 2026
Blog Article
Basın kartı nasıl alınır? Göreve bağlı, serbest ve sürekli kart türleri, başvuru şartları, gerekli belgeler ve Komisyon süreci bu rehberde toplandı.
Gazeteciler için basın kartı, mesleğin resmî belgesi kabul edilir . Resmî ve özel bütün kuruluşlar tarafından kabul edilen bu kimlik , eksiksiz hazırlıkla başvurulduğunda hızlı biçimde edinilebilir .
Bu rehberde ; kart türlerini, başvuru şartlarını , kuruluşların taşıması gereken nitelikleri, başvuru aşamalarını, başvuruları karara bağlayan Komisyonun çalışma usulünü ve kartın iade edilmesi gereken durumları yürürlükteki düzenlemeler ışığında ele alıyoruz . Amaç , rehberin sonunda başvurunuzu eksiksiz biçimde yapabilmeniz .
Basın Kartı Nedir?
Basın kartı; 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek maddelerine dayanan, İletişim Başkanlığınca düzenlenen ve resmî ya da özel tüm kuruluşlarca geçerli sayılan bir gazeteci kimliğidir. Kamuoyunda yaygın olarak "sarı basın kartı" olarak da bilinir .
Kart, başvuranın yalnızca kendi beyanıyla alabileceği bir belge değildir. Çoğu başvuruda kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşmeyle çalışması, kuruluşun da yönetmelikteki nitelikleri taşıması gerekir. Başka bir ifadeyle başvuru iki ayaklı bir değerlendirmedir: hem gazeteci hem yayın organı incelenir .
Sarı Basın Kartı ile Basın Kartı Aynı Şey mi?
Sıkça duyulan "sarı basın kartı" kavramı, resmî bir kart türünün adı değildir ; kartın geleneksel rengine dayanarak ortaya çıkmış yerleşik bir kullanımdır . Yönetmelikte yalnızca beş tür sayılır ve pratikte "sarı kart" dendiğinde genellikle göreve bağlı basın kartı kastedilir .
Basın Kartı Hangi Kurallara Tabidir?
Kartla ilgili düzenlemelerin kaynağı, 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu kanuni dayanakla hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konmuş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de ilan edilmiştir . Bu düzenleme , 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır .
Metinde 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yeni hükümler eklenmiştir. Söz konusu güncellemeyle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin belirlenmesinde serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının sayılacağı düzenlenmiş , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar baştan yazılmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı eklenmiştir .
- Kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu, ek 1-8. maddeler
- Ayrıntılı kurallar: 2023 tarihli yönetmelik metni
- Revizyon: 2024 yılında 8624 sayılı kararla yapılan değişiklikler
- Sözleşme şartı: 5953 sayılı Kanun'a uygun hizmet sözleşmesi
- Davranış kuralları: 195 sayılı Kanun kapsamındaki basın ahlak esasları
Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Düzenlemeler değişikliğe açık olduğundan, başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden güncel metni kontrol etmeniz yerinde olur .
Basın Kartı Türleri Nelerdir?
Yönetmeliğin 6. maddesine göre beş ayrı kart türü tanımlanmıştır. Her kart türünün kapsadığı kişiler ve başvuru koşulları birbirinden farklıdır . Size uygun türü seçmek , reddedilme riskini azaltır .
1. Göreve Bağlı Basın Kartı
Türk vatandaşı olup bir medya kuruluşunda bağlı çalışan gazeteciler ile enformasyon görevlilerine verilir. En çok başvurulan kart türü budur; kart talep edenin genel şartların eksiksiz tamamını karşılaması gerekir. TRT kanalıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı istenmez .
2. Süreli Basın Kartı
Görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı medya mensuplarına verilir. Yabancı gazetecinin ; kuruluşu tarafından görevlendirildiğini belgelemesi , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin bulunması ve kurumunun idare merkezinin olduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu getirmesi gerekir. Kart, görev süresiyle sınırlı olarak verildiği yılın sonuna kadar geçerli olur .
3. Geçici Basın Kartı
Türkiye'ye belirli bir haber, zirve ya da etkinlik için geçici olarak gelen yabancı gazetecilere yönelik karttır. Kart, görev süresi esas alınarak en fazla üç ay için verilir ve gerektiğinde yalnızca bir kez uzatma yapılabilir.
4. Serbest Basın Kartı
Kısa süreli işsizlik dönemindeki ya da yurt dışında bağımsız çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının alabileceği karttır. Serbest kart başvurusunun, en az bir yıl çalışılan kuruluştan işten çıkıştan sonra bir ay içinde yapılması gerekir. Verilecek kartın süresi , önceki kart sahipliği süresine göre farklılaşır:
- Kart kıdemi 5 yıla kadar olanlara 12 ay süreli kart
- 5-10 yıl kart sahipliği olanlara 18 aylık kart
- On yıldan fazla kart taşıyanlara 24 ay
Yabancı bir ülkede bağımsız olarak serbest gazetecilik yapanlarda bunlara ek olarak durumun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından onaylanması aranır .
5. Sürekli Basın Kartı
Gazetecilikte 18 yıllık kıdemi bulunan medya mensuplarına ve en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine verilen, ömür boyu geçerli karttır. Kıdem hesabında serbest kartla geçen dönemlerin azami 24 aylık bölümü dikkate alınır . Sürekli kart için 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme şartı istenmez ; fakat yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilemez.
Basın Kartı Şartları Nelerdir?
Başvurulan tür fark etmeksizin, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki temel koşullar kontrol edilir. Listedeki maddelerden tek biri dahi sağlanmazsa başvuru olumsuz sonuçlanır:
- 18 yaşını bitirmiş olmak.
- Asgari lise ya da dengi eğitim kurumu mezunu olmak.
- Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.
- Kasıtlı bir suçtan beş yıl ya da daha uzun hapis cezasıyla hüküm giymemiş olmak.
- Şantaj, hırsızlık, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet, zimmet gibi yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 3713 ve 6415 sayılı kanunlarda düzenlenen terör ve terör finansmanı suçlarından hüküm giymemiş olmak.
- 5187 sayılı Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrasındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 5953 sayılı Kanun'a uygun hizmet sözleşmesiyle çalışmak ve işler arasında bir aydan uzun boşluk bırakmamak.
- Medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmamak.
Listedeki son iki madde; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için istenmez. Enformasyon görevlisi sıfatıyla başvuranlardan bunlara ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı istenir .
Sahada en çok görülen hata, sözleşmenin fikir işçisi statüsüne uygun düzenlenmemesidir . Süreç başlamadan önce sözleşmenizi işvereninizle birlikte inceleyin.
Basın Kartı Kimlere Verilmez?
Medya alanında hizmet vermeyen özel sektör şirketlerinin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele bu kapsamda kart verilemez. Söz gelimi bir bankanın kurumsal dergisini hazırlayan editör, yayın faaliyeti yürütse dahi bu belgeye hak kazanamaz.
Kurum Şartları: Gazete, Ajans, RTV ve İnternet Haber Siteleri
Bireysel koşullar kadar kurumsal koşullar da önemlidir; başvuranın bağlı olduğu yayın organının da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki kriterleri karşılaması gerekir. Bunun yanında kuruluşun türüne ve büyüklüğüne göre kart alabilecek pozisyonlar ve kota farklılaşır .
Yazılı Basın: Gazete ve Dergiler
Basılı yayınların ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunması , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini geçmemesi ve içeriklerin üçte birinden fazlasının diğer yayınlardan birebir aktarılmamış olması gerekir . Kontenjan , gazetenin yüzölçümüne ve yayın periyoduna göre değişir; söz gelimi yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru kabul edilmez .
Haber Ajansları
Ajans niteliğindeki kuruluşların; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci bulundurması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi yapmış olması gerekir . En az on günlük siyasi yaygın veya bölgesel gazeteyle ya da beş yaygın radyo-televizyonla sözleşmesi olan ve en az on gazeteci çalıştıran ajanslarda kontenjan sınırı bulunmaz.
RTV Kuruluşları
Yayın kuruluşlarının 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması gerekir . Ulusal yayın yapanlarda kontenjan sınırı yoktur ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart verilebilir . Haber alanında çalışmayanlara, unvanları uygun görünse de kart verilemez.
Dijital Yayıncılar: İnternet Haber Siteleri
İnternet haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa sunması , haber paylaşımı amacına yönelik kurulmuş olması, yayının kesintisiz erişime açık olması , özgün ve güncel haber ve yorumlar yayımlaması ve sayfa içeriklerinin başka yayından aynen alıntı içermemesi zorunludur . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına bağlıdır :
- Dört sigortalı gazeteci çalıştıran sitelerde sahibi ile 4 çalışan
- 5 ile 9 arası sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 9 çalışan
- 10 veya daha çok sigortalı çalıştıran sitelerde kota bulunmaz
İnternet sitelerine özgü unvan listesinde geleneksel unvanlara ek olarak video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni medya unvanları da bulunur .
Adım Adım Basın Kartı Başvurusu
Başvuru dijital olarak yapılır, İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince incelenir ve özetle aşağıdaki sırayı izler :
- Kart türünü belirleyin: Durumunuza uygun türün göreve bağlı, serbest ya da sürekli kart olup olmadığını netleştirin.
- Ön hazırlık yapın: Fotoğraf, altı aylık mesleki çalışma belgesi ve fikir işçisi sözleşmenizi dijital olarak hazırlayın.
- Elektronik beyanname: Başkanlığın sitesindeki başvuru sistemine girerek beyannameyi doldurun, fotoğrafı ve çalışma belgesini yükleyin.
- Kurum onayını alın: Beyanname çıktısı, medya kuruluşunun sahibi veya ticaret sicilinde kayıtlı yetkilisi tarafından onaylanır; sisteme kayıtlı kuruluşlarda onay elektronik yapılır.
- Dosya kontrolü: İletişim Başkanlığı bölge müdürlüğü başvuruyu inceler, ilgili kamu kurumlarından bilgi ve belge talep edebilir.
- Nihai karar: Şartları taşıdığı görülen başvurular Komisyona iletilir ve karar burada çıkar.
- Kartın teslimi: Olumlu karardan sonra kart basılır ve Başkanlığın belirlediği yöntemle teslim edilir.
Eksik ya da uygunsuz bulunan başvurular Başkanlıkça reddedilir ve sonuç beyannamede verilen iletişim bilgileri kullanılarak başvurana bildirilir. Aranan şart gerçekleştiğinde yeniden başvuru yapmak mümkündür.
Yurt dışında ikamet eden Türk gazeteciler , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa göndererek başvurularını yapar . Yabancı medya mensupları ise Başkanlığın sitesindeki ayrı bir elektronik formu kullanır ; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf istenir .
Başvurunuzu Kim Değerlendirir? Basın Kartı Komisyonu
Basın Kartı Komisyonu, kamu, meslek kuruluşları, sendikalar ve akademi temsilcilerinin bir araya geldiği bir yapıyla toplam 19 Seçim Yazılımı üyeden oluşur . Görev süresi iki yıldır.
- Yılda asgari üç olağan toplantı yapılır, ayrıca olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
- En az 13 üye ile toplanılır; ses ve görüntülü uzaktan katılım da geçerlidir.
- Kararlar katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır ve çekimser oy kullanılamaz.
- Görüşülecek başvurular toplantıdan en az beş gün önce elektronik ortamda üyelerin erişimine açılır.
- Ret kararlarının gerekçeleri tutanağa eklenir.
İnceleme sırasında adayın mesleki üretimine, eserlerine ve aldığı ödüllere ek olarak bağlı olduğu medya kuruluşunun niteliklerini de dikkate alır . İnternet haber sitesi çalışanlarında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da değerlendirmeye girer . Bu yüzden erişimi zayıf bir sitede çalışmak, şartlar karşılansa bile kararı zorlaştırabilir.
Kart Sahiplerine Sağlanan İmkânlar
Kartın ilk ve en önemli işlevi, gazetecilik faaliyetinin resmî bir kimlikle desteklenmesidir. Buna ek olarak mevzuatta somut olarak yer alan bazı kolaylıklar bulunur :
- Basın trafik kartı: Kart sahiplerine talep etmeleri hâlinde basın trafik kartı verilebilir; usul ve esaslar İletişim Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığınca birlikte belirlenir.
- Hizmet damgalı pasaport: Yurt dışına görevle giden kart sahibi gazeteciler ve Türkiye'de yaşayan sürekli kart sahipleri belirli usullerle hizmet damgalı pasaport talep edebilir.
- Resmî kimlik niteliği: Kart, tüm resmî ve özel kuruluşlarca kabul edilen resmî bir kimlik belgesidir.
- Erişim kolaylığı: Kamu kurumlarının basın etkinliklerinde ve akreditasyonlarda kart, gazeteci olduğunuzu tek başına kanıtlar.
Burada sık yapılan bir karıştırmaya dikkat çekelim: Kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, ihbar süresi gibi gazeteci hakları kartın kendisinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki çalışma ilişkisinden ileri gelir. Henüz kart almamış bir fikir işçisi de bu haklardan yararlanabilir. Bazı kurum ve belediyelerin kart sahiplerine uyguladığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise yerelden yerele değişir ; geçerli uygulamayı ilgili kurumdan öğrenmeniz en sağlıklısıdır.
Basın Kartı Kaç Yıl Geçerli? Yenileme ve Kayıp Durumu
Mevzuata göre düzenlenen kartın geçerlilik süresi 10 yıldır . Süresi dolan kartlar, kişi şartları korumaya devam ediyorsa ayrı bir Komisyon kararına gerek kalmadan Başkanlıkça yenilenebilir . Sürekli türdeki kart ise ömür boyu taşınır; kartın fiziksel olarak yenilenmesi gerekebilir.
Kartınızı kaybettiğinizde veya kart yıprandığında Başkanlığa başvurarak yeni kart isteyebilirsiniz . Kayıp durumunda başvuruya kayıp tutanağı ya da kayıp ilanının yayımlandığı gazete ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge konur. Bilinmesi gereken bir kısıtlama: kayıp veya yıpranma nedeniyle yenileme başvurusu bir takvim yılı içinde en çok iki kez mümkündür .
Ücret konusunda yönetmelik, maliyeti geçmeyecek şekilde kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini düzenler. Güncel tutar Başkanlıkça duyurulduğu için , sistemdeki güncel bilgiye bakmanız önerilir.
İade, İptal ve Bildirim Yükümlülükleri
Kart sahibinin iş yeri veya unvanı değiştiğinde , söz konusu değişiklik değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak iletilmelidir. Kart; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde otuz gün içinde Başkanlığa teslim edilir. İade edilmesi gereken eski kart teslim edilmedikçe yeni başvuru işleme konmaz.
Kart aşağıdaki durumlarda Başkanlıkça iptal edilir:
- Gerekli şartların hiç olmadığının veya zamanla ortadan kalktığının belirlenmesi
- İşveren medya kuruluşunun aranan nitelikleri yitirmesi
- Kartın ya da bağlı kartların üçüncü kişilerce kullanılmasına izin verilmesi
- Basın ahlak esaslarına aykırı davranışlar nedeniyle Komisyonun iptal kararı vermesi
Basın ahlak esaslarının çiğnenmesi gerekçesiyle kartı iptal edilen kişiye , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden kart verilemez. Komisyon, ihlalin mahiyetine göre yalnızca uyarıyla da yetinebilir . Öte yandan dizgi, renk ve şekil bakımından resmî karta benzeyen kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Başkanlıkça suç duyurusunda bulunulur; bu kişilere soruşturma ya da kovuşturma kesinleşinceye kadar kart verilmez .
Herkes Gazeteci Değil: Özel Statüler ve Farklı Kurallar
Kapsam, sahada çalışan gazetecilerden çok daha geniştir; yayın sahipleri, kamu kurumlarının enformasyon birimlerinde çalışanlar ve bazı meslek örgütü yöneticileri de bu çerçevede yer alır . Bu grupların her biri için ayrı kurallar öngörülmüştür .
Kamu Kurumlarının Enformasyon Personeli
Kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttüğü Devlet enformasyon hizmetlerinde çalışan personel , enformasyon görevlisi olarak başvurabilir . Başvuru beyannamesinin üst yönetici tarafından imzalanması ve fiilen enformasyon hizmetinde çalışıldığını belgeleyen görev yazısının sunulması zorunludur . Bu tür dosyalarda Komisyon başvuranın unvanına ve yürüttüğü görevin medyayla ilişkili olup olmadığına dikkat eder ; sadece unvan yeterli sayılmaz .
Süreli Yayın Sahipleri ile RTV Yönetim Kurulu Başkanları
Gazete, dergi ve internet sitelerinin imtiyaz sahipleri ile RTV kuruluşlarının yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Söz konusu yöneticilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları istenmez; ancak yaş, eğitim ve adli sicil gibi diğer genel şartlar geçerliliğini korur .
Medya Alanındaki Sivil Kuruluşların Yöneticileri
Faaliyet alanları medya olmak kaydıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetici konumundaki üyeleri de bu kapsama girer. Buna karşılık kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart verilmez .
Başkanlığın Yaptığı Denetimler
İletişim Başkanlığı, kartların geçerliliğini koruyup korumadığını düzenli olarak denetler . İşveren kuruluşlar, Başkanlık talep ettiğinde kart sahibi çalışanlarının adı-soyadı, unvanı, kart numarası ve sözleşme bilgilerini içeren onaylı listeyi sunmalıdır. Kontrol esnasında mesleki çalışmalar da talep edilebilir ; bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen kuruluş sahibi uyarılır .
Başvuruya Hazır mısınız? Kontrol Listesi
Sisteme girmeden önce bu kontrol listesini sırayla gözden geçirmeniz , gereksiz ret ve gecikmeleri ciddi biçimde engeller:
- 18 yaşını doldurdum ve en az lise mezunuyum.
- Adli sicilimde engel teşkil eden bir kayıt bulunmuyor.
- Sözleşmem 5953 sayılı Kanun'a uygun düzenlendi ve SGK kaydım bu doğrultuda yapıldı.
- Altı aylık mesleki çalışma belgemi dijital olarak topladım.
- Çalıştığım kuruluşun beyannamesi, düzenli yayını ve kontenjanı uygun.
- Unvanım, kuruluş türüme göre kart alabilecek unvanlar listesinde yer alıyor.
- Önceki kartım iade edildi, iş değişikliği bildirimlerim tamam.
Listedeki maddelerden biri bile eksikse , önce eksikliği tamamlayıp sonra başvurmak çok daha doğru bir yaklaşımdır . Çünkü olumsuz sonuçlanan bir talep tekrar başvurmaya engel olmasa da süreci aylarca uzatabilir .
Başvurunun Reddedilmesine Yol Açan Hatalar
Ret kararlarının önemli bir kısmı , aslında önlenebilir ihmallerden ileri gelir. Başvurularda sık rastlanan problemler ve çözüm yolları aşağıdadır:
- Hatalı sözleşme → Çalışma ilişkinizin 5953 sayılı Kanun'a göre kurulduğunu işvereninizle teyit edin.
- Zayıf çalışma örnekleri → Altı ayı kapsayan, adınızın açıkça göründüğü özgün içerikler sunun.
- Kurumsal eksiklik → İşvereninizin beyanname, düzenli yayın ve asgari çalışan şartlarını karşıladığını doğrulayın.
- Çalışmaya ara verme → İşten ayrıldıysanız bir ay içinde ya yeni işe başlayın ya da serbest kart için başvurun.
- Değişikliği bildirmemek → Unvan ya da iş yeri değiştiğinde bir aylık süreyi kaçırmayın.
- Kartı elde tutmak → İade gereken durumlarda eski kartı teslim etmeden yeni başvuru yapmayın.
Somut bir senaryo düşünelim: Bölgesel bir televizyonda kameraman olarak çalışan bir gazeteci, işinden ayrıldıktan yaklaşık altı hafta sonra yeni bir yayında çalışmaya başlıyor . Bir aylık sınır geçtiği için kesintisiz çalışma şartı ihlal edilmiş oluyor . İşten ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde serbest karta başvurulsaydı , kart kıdemini kaybetmeyebilirdi .
Haber Sitesi Sahipleri İçin Kart Rehberi
2022'deki yasal düzenlemeden bu yana internet haber siteleri resmen süreli yayın statüsüne kavuştu ve dijital yayıncıların gazetecileri de karta başvurma hakkı kazandı . Yine de her dijital yayın otomatik olarak uygun sayılmaz. Ekibinizin karta başvurabilmesi için şunlara dikkat etmeniz gerekir :
- Beyanname süreci: Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesini Başkanlıkla paylaşın.
- Künye: İmtiyaz sahibi, sorumlu müdür ve iletişim bilgilerinin yer aldığı künyeyi güncel tutun.
- Sigortalı kadro: 5953 sayılı Kanun kapsamında en az dört sigortalı çalışan, kart başvurusunun asgari eşiğidir.
- Özgün ve güncel içerik: Ajans metinlerini veya başka sitelerin haberlerini birebir kopyalamak yerine özgün günlük içerik üretin.
- Kesintisiz yayın: Sitenin erişim dışı kalmaması için güvenilir bir altyapı ve yedekleme kullanın.
- Ziyaretçi verisi: Komisyon trafik verisine baktığı için okur sayınızı ve istatistiklerinizi takip edin.
Bir internet haber sitesi için bu kriterlerin çoğu , kullandığınız haber yazılımıyla iç içedir. Mevzuata uygun künye, istikrarlı yayın ve izlenebilir okur verisi, site sahipleri için ihmal edilmemesi gereken unsurlardır.
Basın Kartı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Kart başvurusunda üniversite diploması şart mı?
Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik asgari eğitim şartı olarak lise ya da dengi bir okuldan mezun olmayı yeterli sayar ; dolayısıyla lise mezunları da karta başvurabilir . Yine de Komisyon üretiminizi ve mesleki birikiminizi değerlendirir ; nitelikli iş örnekleri en az eğitim kadar değerlidir.
Başvurudan sonra kart ne zaman çıkar?
Mevzuatta belirli bir süre yazmaz. Dosyanız önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine taşınır. Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için sonuçlanma süresi dosyanın hangi toplantıya yetiştiğine göre uzayıp kısalabilir.
Serbest gazeteciler basın kartı alabilir mi?
Sınırlı koşullarla evet. Serbest basın kartı, bir kurumda en az bir yıl çalıştıktan sonra ayrılan ve bir ay içinde başvuru yapanlara ve temsilcilikçe doğrulanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere düzenlenir. Daha önce hiçbir kuruluşta çalışmamış Türkiye'deki serbest çalışanlar açısından bu yol açık değildir .
Sosyal medya hesabıyla haber yapanlar kart alabilir mi?
Kişisel kanal veya hesap sahipleri, tek başına bu çalışmalarla kart alamaz . Kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri şart koşar . Ancak şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü sıfatıyla çalışan biri kart talep edebilir.
Kart için ne kadar ödenir?
Düzenleme, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini öngörür . Tutar ve ödeme yöntemi Başkanlıkça duyurulur ; bu yüzden son durumu Başkanlığın resmî kanallarından kontrol etmelisiniz .
Basın kartı iptalinden sonra tekrar başvurulabilir mi?
İptal gerekçesi ortadan kalktıktan sonra tekrar başvurmak mümkündür . Ancak basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl dolmadan yeni kart düzenlenmez . Yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki kayıt silme işlemleri tamamlanmadıkça kart düzenlenmez .
Yabancı uyruklu muhabirlere kart verilir mi?
Evet. Türkiye'de yerleşik görev yapanlar süreli karta, kısa süreli görevle gelenler geçici karta başvurur. İki durumda da çalışma izni, görevlendirme belgesi ve takdim mektubu aranır ; yabancılara sürekli kart ve basın trafik kartı düzenlenmez .
Özetle basın kartı almak; yönetmeliğin aradığı kişisel şartları taşımak, nitelikleri karşılayan medya kuruluşunda çalışmak ve elektronik başvuruyu eksiksiz tamamlamakla gerçekleşir. Kartı aldıktan sonra da bir aylık bildirim ve iade sürelerini ihmal etmemek kartı kaybetmemenin anahtarıdır .
Başvuru adımlarını, kart sorgulamayı ve yenileme işlemlerini daha ayrıntılı incelemek isterseniz basın kartı rehberine göz atabilirsiniz . Başvuru ve resmî işlemlerde daima İletişim Başkanlığının resmî kanallarını kullanın ; bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme niteliğindedir ve hukuki görüş yerine kullanılmamalıdır .
basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı
Report this page